Żyjemy w globalnej wiosce. Granice państw z roku na rok są coraz mniej zauważalne. Obecnie, aby pojechać do innego państwa w granicach unii w większości wypadków nie potrzebujemy nawet dowodu osobistego, dlatego problem polegający na tym, że jeden z rodziców po rozwodzie z czystej złośliwości (bo nie widzę innej przyczyny takiego zachowania) odmawia wyrażenia zgody na wyrobienie przez jego dziecko paszportu stał się marginalny. Ale w dalszym ciągu występuje, doprowadzając częstokroć do dramatów na pozór bez wyjścia. Rozwiązanie jednak takiego problemu istnieje, i wcale nie jest tak trudne jak mogłoby się na pierwszy rzut oka wydawać, choć niestety, jak większość z rozwiązań o których mówię na mojej stronie, wiąże się z chociaż jedną wizytą w Sądzie. Ale od początku.

KIEDY ZGODA RODZICA NA PASZPORT JEST POTRZEBNA?

Odpowiedź na to pytanie jest niestety prosta. Zawsze. A dokładniej, prawie zawsze, ale wyjątki od tej reguły raczej nie będą cię dotyczyć, jeśli chcesz zastosować wiedzę z tego artykułu w praktyce, jako że zgoda ta bez podejmowania przez ciebie żadnych dodatkowych działań nie będzie wymagana w trzech przypadkach:

1. Drugi rodzic nie żyje
2. Ojciec dziecka jest nieznany
3. Drugi z rodziców został pozbawiony władzy rodzicielskiej lub jego władza rodzicielska została tak dalece ograniczona, że jego zgoda nie jest wymagana do wydania paszportu (o tym na koniec)

Więc jeśli oboje żyjecie, wiesz kto jest ojcem dziecka, a Sąd nie pozbawił nikogo władzy rodzicielskiej (przynajmniej na razie) to niestety. Zgoda będzie wymagana.

RODZIC DZIECKA NIE WYRAŻA ZGODY NA PASZPORT. CO ROBIĆ?

Jak wspomniałem na wstępie, do większości państw paszport nie jest wymagany, i wystarczy że dziecko posiada dowód osobisty. Ale tak jak mówiłem, świat stał się globalną wioską, i niczym dziwnym stały się wypady na weekend do Azji czy road tripy camperem przez Amerykę. Ceny biletów są coraz niższe, a ludzie zarabiają coraz więcej (podobno). Często właśnie w takich sytuacjach trafiają do mnie rodzice. Trafiła się świetna okazja wyjazdu z dzieckiem, a ojciec (czy też matka) mówi nie bo nie. Albo co gorsza mówi zgodzę się, ale masz mi wycofać komornika. Co w takiej sytuacji zrobić? Z całą pewnością nie cofać komornika. To na pewno. A zgodę można uzyskać na inne sposoby. Albo sprawić że wcale nie będzie potrzebna…

WNIOSEK O ZASTĘPCZĄ ZGODĘ SĄDU

Najpierw postaram się przedstawić Ci mniej atomową opcję jaką jest złożenie do sądu wniosku o to, by to Sąd w miejsce rodzica dziecka wyraził zgodę na wyrobienie mu dowodu osobistego czy też paszportu. Wniosek taki oparty będzie na artykule 97 §  2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zgodnie z którym „o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy.” Jak jednak taki wniosek złożyć żeby przyniósł zamierzony efekt? Przede wszystkim musisz wykazać, że próbowałaś w pierwszej kolejności dogadać się z drugim rodzicem co do paszportu dla dziecka. Jeśli tego nie zrobisz, nie tylko narazisz się na dodatkowe koszty, ale też sam wniosek nie zostanie z całą pewnością rozpatrzony zgodnie z Twoją wolą.

Druga  sprawa to to, że musisz w sposób przekonujący uzasadnić swój wniosek. Dlaczego tak właściwie akurat teraz potrzebujesz tego paszportu dla dziecka? Czy aby nie dlatego, że chcesz wywieźć wasze wspólne dziecko za granicę ograniczając w ten sposób kontakty z dzieckiem drugiemu rodzicowi? Zaraz po warunkach formalnych które musi spełniać każde pismo procesowe, tj. oznaczenie sądu, stron, opłata itp. jest to najważniejszy element pisma które będziesz kierować do Sądu. Sąd musi czuć się przekonany do Twoich racji, bo wiedz, że jeśli drugi rodzic nie wyrażał zgody na paszport przed wniesieniem do sądu wniosku, nie będzie zgody tej wyrażał również na etapie sądowym. Pamiętaj też, że drugi rodzic tak czy inaczej zostanie spytany przez Sąd o zdanie na ten temat, więc twoja argumentacja musi być pewna i rzeczowa.

Jeśli już napiszesz wniosek, musisz jeszcze go opłacić (100 zł) i złożyć go w Sądzie a potem… czekać. Niestety, w zależności od miasta, na wyznaczenie pierwszego posiedzenia na którym będzie rozpatrywany Twój wniosek, gdzie pierwsze posiedzenie w przypadku złej argumentacji niekoniecznie musi być ostatnim, będziesz musiała czekać nawet do kilku miesięcy. Nie muszę Ci chyba mówić, że dobry prawnik jest w stanie przyspieszyć i ułatwić ten proces? Ale załóżmy że złożyłaś i opłaciłaś wniosek, było posiedzenie, wszystko poszło zgodnie z planem, masz w ręku postanowienie sądu, i co teraz? Teraz musisz jeszcze złożyć wniosek o nadanie takiemu postanowieniu klauzuli prawomocności i gotowe. Możesz iść z nim do urzędu paszportowego i jechać z dzieckiem na wymarzone wakacje.

WNIOSEK O POZBAWIENIE WŁADZY RODZICIELSKIEJ

Tak jak wspominałem wcześniej, drogi masz dwie, a druga z nich wiąże się ze stworzeniem sytuacji, w której drugi rodzic nie będzie musiał wyrażać zgody bo nie będzie miał ku temu uprawnienia. Sytuacją taką, jak zapewne pamiętasz będzie pozbawienie władzy rodzicielskiej drugiego rodzica. Albo przynajmniej ograniczenie jej w tak daleko idącym stopniu, że jego zgoda nie będzie już wymagana. Jak pozbawić rodzica władzy rodzicielskiej? Jest to temat na dłuższy artykuł (jeśli w ogóle jest możliwym bez analizy danej sprawy odpowiedzenie na to pytanie, jako że każda sprawa jest inna, a co za tym idzie, różne będą też taktyki działania) ale możesz zastanowić się nad jedną rzeczą. Jeśli w sprawach rodzinnych najważniejsze jest zawsze dobro dziecka, co drugi rodzic robi, co dobru tego zagraża?

A już kończąc, po przeczytaniu tego artykułu powinnaś już wiedzieć, co zrobić jeśli drugi rodzic nie wyraża zgody na wyrobienie waszemu dziecku paszportu. Wiesz też już jak złożyć wniosek do Sądu o zastępczą zgodę na paszport. Jeśli jednak potrzebujesz by ktoś indywidualnie doradził Ci w Twojej sprawie, albo profesjonalnie napisał taki wniosek za Ciebie wykorzystując przy tym swoje wieloletnie doświadczenie i wiedzę w sprawach rodzinnych, zapraszam do mnie. Razem przeanalizujemy Twoją sytuację, i rozwiążemy twój problem w najlepszy możliwy dla Ciebie sposób.

Apl. radc. Bartosz Czyszczoń 

Twój ekspert z zakresu prawa rodzinnego