Separacja to dla wielu osób temat pełen nieporozumień. Często mylona jest z rozwodem, a niektórzy są przekonani, że oznacza natychmiastowe zakończenie małżeństwa. Poniżej rozprawiam się z czterema najczęstszymi mitami na temat separacji i wyjaśniam, co naprawdę mówi o niej prawo.
MIT 1: SEPARACJA TO TO SAMO CO ROZWÓD
Nie! Separacja i rozwód to dwie różne instytucje prawne. Separacja nie kończy małżeństwa – oznacza jedynie formalne lub faktyczne rozstanie małżonków.
Sądowa separacja wiąże się z wyrokiem sądu, który ustala, że między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, ale nie jest on jeszcze trwały (co jest konieczne przy rozwodzie). Małżonkowie w separacji nie mogą zawrzeć nowego małżeństwa, ale w niektórych przypadkach mogą domagać się alimentów.
Separacja faktyczna, czyli życie oddzielnie bez wyroku sądu, nie ma skutków prawnych, ale może mieć znaczenie przy późniejszych sprawach rozwodowych.
MIT 2: PO ORZECZENIU SEPARACJI NIE MA JUŻ DROGI POWROTNEJ
Nieprawda! W przeciwieństwie do rozwodu separację można cofnąć. Jeśli małżonkowie postanowią do siebie wrócić, mogą wystąpić do sądu o zniesienie separacji.
W przypadku rozwodu nie ma takiej możliwości – jeśli były małżonkowie chcą ponownie być razem, muszą zawrzeć nowy związek małżeński.
MIT 3: SEPARACJA AUTOMATYCZNIE KOŃCZY WSZYSTKIE OBOWIĄZKI MAŁŻEŃSKIE
To zależy. Separacja sądowa oznacza m.in. ustanie wspólnoty majątkowej, co oznacza, że od momentu jej orzeczenia każdy z małżonków zarządza swoim majątkiem oddzielnie. Jednak nie oznacza to, że przestają obowiązywać inne zobowiązania, np. względem dzieci.
Małżonek może zostać zobowiązany do płacenia alimentów na drugą stronę, jeśli ta znalazła się w trudnej sytuacji finansowej. Ponadto w przypadku separacji nie ustaje obowiązek wzajemnej pomocy w szczególnych sytuacjach, np. choroby.
MIT 4: SEPARACJA JEST DROGĄ NA SKRÓTY DO ROZWODU
Separacja nie jest „tańszą” lub „łatwiejszą” wersją rozwodu. W niektórych sytuacjach może być lepszym rozwiązaniem – np. jeśli małżonkowie nie są jeszcze gotowi na definitywne zakończenie małżeństwa, ale chcą uporządkować kwestie majątkowe i rodzinne.
Jednak przejście przez separację nie jest obowiązkowe przed rozwodem – można od razu wystąpić o rozwód, jeśli spełnione są przesłanki całkowitego i trwałego rozkładu pożycia.
Separacja to poważna decyzja, która ma określone skutki prawne. Jeśli zastanawiasz się nad tym rozwiązaniem, warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże ci podjąć najlepszą decyzję dla ciebie i twojej rodziny.
Apl. radc. Bartosz Czyszczoń
Twój ekspert z zakresu prawa rodzinnego
